11. Nesnel Yargı (Nesnellik)

KPSS Türkçe’nin “Cümlede Anlam” bölümünde en garanti puan getiren, ancak dikkatsizlik sonucu elden kaçabilen konusu Nesnel Yargıdır. Hafıza tekniklerini kullanarak bu konuyu zihninde “somut bir kanıt” haline getirelim.

1. Nesnel Yargı Nedir? (Mantık Çerçevesi)

Söyleyenin kişisel duygu ve görüşlerini içermeyen, doğruluğu ya da yanlışlığı herkesçe kabul edilen, deneyi ve gözleme dayanan yargılardır.

🧠 Hafıza Tekniği: “Kamera” Yöntemi

Zihninde bir fotoğraf makinesi veya kamera canlandır. Kamera sadece gördüğünü çeker; “bu manzara çok güzel” demez, sadece ağacı ve gökyüzünü kaydeder.

• Kural: Eğer cümleyi bir kamera kaydedebiliyorsa veya bir sözlükte/kitapta karşılığı varsa o Nesneldir.

Kodlama: “Nesnel” kelimesindeki “N” harfini “Nötr” olarak kodla. Taraf tutmaz, yorum yapmaz.

2. Nesnellik Testi (Sağlama Yöntemi)

Bir cümlenin nesnel olup olmadığını anlamak için şu iki soruyu sor:

1. “Kime göre?” (Eğer cevap “herkese göre” ise nesneldir.)

2. “İspatlanabilir mi?” (Yanlış bile olsa ispatlanabiliyorsa nesneldir.)

3. Örneklerle Zihin Kodlama

Nesnel yargıları hafızanda “Dosya Verisi” olarak sakla:

• Örnek 1: “Türkiye’nin başkenti Ankara’dır.”

  • Analiz: Kişisel yorum yok. Ansiklopedik bilgi. (Nesnel)

• Örnek 2: “Yazarın son kitabında 12 öykü yer alıyor.”

  • Analiz: Kitabı açıp sayabiliriz. İspatlanabilir. (Nesnel)

• Örnek 3: “Film tam iki saat sürdü.”

  • Analiz: Kronometre ile ölçülebilir. (Nesnel)

4. KPSS İçin Kritik “Hata Payı” Uyarısı

Çok Önemli: Bir yargının “doğru” olması şart değildir, “ispatlanabilir” olması yeterlidir.

“İstanbul, İç Anadolu Bölgesi’ndedir.” > Bu cümle yanlış bir bilgidir ancak Nesnel bir yargıdır. Çünkü yanlış olduğunu haritaya bakarak ispatlayabilirsin. Öznel değildir çünkü “bence orada” diyerek değişmez.

5. Nesnel vs. Öznel Ayrımı (Karşılaştırma Tablosu)

💡 Hafıza Çivisi (Akrostiş)

Nesnelliği unutmamak için “KANIT” kelimesini hatırla:

• K – Kişisel değil.

• A – Araştırılabilir.

• N – Nötr (Tarafsız).

• I – İspatlanabilir.

• T – Test edilebilir.