3. Olasılık (İhtimal)

KPSS Türkçe testinde Olasılık (İhtimal) cümleleri, genellikle bir durumun gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin kesin olmadığı, “olabilir” veya “belki” havasının estiği cümlelerdir.

Bu konuyu kalıcı hale getirmek için “Belki Bulutu” ve “İkilem Anahtarı” tekniklerini kullanacağız.

1. Hafıza Tekniği: “Belki Bulutu” (Görselleştirme)

Zihninde bir bulut hayal et. Bu bulutun içinde ne yağmur var ne de güneş; her an her şey olabilir. Cümlede bu bulutu gördüğün an, orada bir “olasılık” vardır.

Anahtar Kelimeler (Bulutun İçindekiler):

• -ebil / -abil (yeterlilik fiili)

• Belki, sanırım, galiba

• Zannedersem, herhalde

• Bakarsın, ihtimal ki

2. Mantık Çerçevesi: Olasılık vs. Tahmin

KPSS’de en çok Tahmin ile Olasılık karıştırılır. Aradaki farkı şu küçük detayla kodlayalım:

Not: Sınavda genellikle bu iki kavram birbirinin yerine kullanılır, ancak “kesinlik” bildiren cümlelerle (Mutlaka, kuşkusuz, asla) karıştırmamak hayati önem taşır.

3. Örneklerle Pekiştirme (Hafıza Çivileri)

• “Bu akşamki yemekte balık olabilir.”

  (Cebimizde iki seçenek var: Balık ya var ya yok. Kesinlik yoksa Olasılık vardır.)

• “Sanırım haftaya sınav sonuçları açıklanır.”

  (Zihnimizdeki “Belki Bulutu” devreye girdi; bir beklenti ama kesin değil.)

• “Beni soran kişi, eski bir dostum olacak.”

  (Buradaki “-acak” eki gelecek zaman değil, “tahmin/olasılık” anlamı katmıştır. KPSS’de bu kullanım çok sevilir!)

4. Altın Kural: “Mutlaka” Tuzağına Düşme!

Eğer bir cümlede “mutlaka”, “şüphesiz”, “asla”, “kesinlikle” gibi keskin ifadeler varsa, orada olasılık bulutu dağılmış demektir.

• Örnek: “Bu sınavı mutlaka kazanacağım.” $\rightarrow$ Bu bir Kesinlik cümlesidir, olasılık değildir.

Küçük Bir Uygulama

Aşağıdaki iki cümleden hangisi “Olasılık” bildirir?

1. Dışarıdaki gürültü kesildiğine göre herkes uyumuş olmalı.

2. Yarın sabah erkenden yola çıkacağız.

(Cevap 1’dir; çünkü “olmalı” ekiyle bir tahminde/olasılıkta bulunuluyor. 2. cümle ise planlanmış bir eylemdir.)