9. Karşılaştırma
KPSS Türkçe serüveninde, “Cümlede Anlam” ünitesinin en sevilen ama bazen “en”ler arasında kaybolunan konusu Karşılaştırmadır. Hafıza tekniklerini kullanarak bu konuyu sınavda asla unutmayacağın şekilde kodlayalım:
1. Karşılaştırma Cümlesi Nedir? (Mantık Çerçevesi)
En az iki varlık, kavram veya durumun; benzerlik, farklılık ya da üstünlük bakımından değerlendirilmesidir.
🧠 Hafıza Tekniği: “Kıyas Kantarı” (Tahterevalli)
Zihninde bir tahterevalli canlandır. Karşılaştırma olması için tahterevallinin iki ucunda birileri olmalı.
Bazen biri daha ağır basar (Üstünlük)
Bazen ikisi de aynı seviyededir (Eşitlik/Benzerlik)
Bazen de biri en tepededir (En’lik)
2. Altın Anahtar Kelimeler (Sınavda Bunları Ara!)
Cümlede şu kelimeleri gördüğün an karşılaştırma “kantarını” hemen kur:
EN: (Karşılaştırmanın zirvesidir. Bir şeyi grubuyla kıyaslar.)
DAHA: (Üstünlük belirtir.)
KADAR: (Genelde eşitlik veya benzerlik yoluyla kıyaslar.)
İSE / OYSA: (Farklılıkları ortaya koyar.)
GÖRE: (Kıyaslama ölçütünü verir.)
3. Örneklerle Zihin Kodlama
Aşağıdaki örnekleri tahterevalli mantığıyla incele:
Örnek 1: “Sınıfın en çalışkan öğrencisi sensin.”
Analiz: Sen vs. Sınıfın geri kalanı. (Zirve karşılaştırması).
Örnek 2: “Bu yıl geçen yıla göre daha az kar yağdı.”
Analiz: Bu yıl vs. Geçen yıl. (Zaman bazlı kıyas).
Örnek 3: “Onun romanlarında dil yalın, öykülerinde ise daha süslüdür.”
Analiz: Roman dili vs. Öykü dili. (Tür bazlı kıyas).
Örnek 4: “Sen de en az benim kadar çabaladın.”
Analiz: Senin çaban vs. Benim çabam. (Eşitlik yoluyla kıyas).
4. Kritik Uyarı: “GİZLİ” Karşılaştırmalara Dikkat!
Bazen “en, daha, kadar” kelimeleri cümlede yer almaz ama anlamda kıyas vardır.
Tuzak Cümle: “Kardeşim benden uzun.”
Burada “daha” kelimesi düşmüştür ama boylar kıyaslandığı için bu bir karşılaştırma cümlesidir.
💡 Hafıza Çivisi (Akrostiş)
Karşılaştırma dendiğinde aklına “KEDİ” gelsin:
K – Kadar (Eşitlik)
E – En (Zirve)
D – Daha (Üstünlük)
İ – İse (Farklılık)
KPSS 2026 Notu: Karşılaştırma sorularında genellikle “Aşağıdakilerin hangisinde karşılaştırma yapılmıştır?” diye sorulur. Cümlede bir derecelendirme (en, daha) veya bir kıyaslama (ise, göre) gördüğün an doğru cevabı buldun demektir!
Yorum gönder