3. Mecaz (Değişmece) Anlam

Mecaz Anlam Maratonu (30 Soru)

1. “Sıcak” sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde mecaz anlamıyla kullanılmıştır?

A) Termometreler bugün sıcaklığın 40 dereceyi bulacağını gösteriyor.

B) Sobanın yanındaki sıcak yerini kimseye kaptırmak istemiyordu.

C) Bizi çok sıcak karşılamaları, tüm çekingenliğimizi ortadan kaldırdı.

D) Sıcak sütün içine biraz bal karıştırıp içti.

E) Yazın sıcak günlerinde denize girmek gibisi yoktur.

2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük mecaz anlamda kullanılmıştır?

A) Pencerenin perdesi rüzgârın etkisiyle havalanıyordu.

B) Bu olayla birlikte aramızdaki tüm bağlar koptu.

C) Bahçedeki toprak susuzluktan iyice çatlamıştı.

D) Yeni aldığı ayakkabı ayağını biraz sıkıyordu.

E) Masanın üzerindeki kitapları rafa dizdi.

3. “Keskin” sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde gerçek anlamından uzaklaşarak kullanılmıştır?

A) Keskin bıçakla parmağını kazara kesti.

B) Odada çok keskin bir deterjan kokusu vardı.

C) Dağcılar keskin kayalıklara tırmanmakta zorlandılar.

D) O kadar keskin bir zekâsı var ki her şeyi hemen anlıyor.

E) Çatının kenarındaki keskin sarkıtlar tehlike saçıyordu.

4. “Yol” sözcüğü hangisinde “yöntem, metod” anlamında bir mecaz oluşturmuştur?

A) Şehre giden ana yol bakım çalışmaları nedeniyle kapalı.

B) Bu problemi çözmek için farklı bir yol bulmalıyız.

C) Yol kenarındaki ağaçlar sonbaharda yapraklarını dökmüş.

D) Köy yolu kışın kar yağışından dolayı ulaşıma kapanır.

E) Yürüyüş yolunda sabahları düzenli olarak spor yapar.

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “boş” sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır?

A) Sürahideki boş bardağa biraz su doldurdu.

B) Odadaki boş koltuklardan birine çekinerek oturdu.

C) Boş laflarla vaktimizi çalmana daha fazla izin vermeyeceğiz.

D) Elindeki boş kutuyu geri dönüşüm kutusuna attı.

E) Otobüste sadece birkaç tane boş yer kalmıştı.

6. “Ağır” sözcüğü hangisinde “insanın gücüne giden, kırıcı” anlamında mecazlaşmıştır?

A) Kamyon, ağır yüküyle yokuşu zorlanarak tırmanıyordu.

B) Akşam yemeğinde çok ağır bir hamur işi yedik.

C) Bu kadar ağır sözleri hak edecek ne yaptım bilmiyorum.

D) Yaşlı adam, ağır adımlarla parkta ilerliyordu.

E) Altın, gümüşten daha ağır bir madendir.

7. “Pişmek” sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde mecaz anlamıyla kullanılmıştır?

A) Fırındaki ekmekler nar gibi pişmişti.

B) Yemek kısık ateşte yavaş yavaş pişiyor.

C) Güneşin altında akşama kadar iyice piştik.

D) O, bu meslekte yıllarca çalışarak iyice pişti.

E) Sebzeler çok pişince vitamini kaybolur.

8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “kör” sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır?

A) Kör adam, bastonuyla yolunu bulmaya çalışıyordu.

B) Karanlıkta kör bir kurşuna hedef olmaktan korkuyordu.

C) Bıçağın ağzı kör olduğu için domatesleri ezdi.

D) Gözleri kör olsa da gönül gözüyle her şeyi görüyordu.

E) Bu mahallede birkaç tane kör sokak bulunuyor.

9. “Sönmek” sözcüğü hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?

A) İtfaiye yangını söndürmek için seferber oldu.

B) Rüzgâr çıkınca elindeki mum hemen söndü.

C) Bir zamanların ünlü yıldızının şöhreti kısa sürede söndü.

D) Kamp ateşi sabaha karşı kendiliğinden söndü.

E) Elektrikler kesilince mahallenin tüm ışıkları söndü.

10. “Koyu” sözcüğü hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?

A) Koyu mavi bir kazak ona çok yakışmıştı.

B) Çay çok koyu olduğu için biraz sıcak su ekledi.

C) Akşama doğru şehri koyu bir duman bulutu kapladı.

D) Bahçede iki eski dost koyu bir sohbete dalmıştı.

E) Boyanın kıvamı çok koyu olduğu için duvara sürülmüyor.

11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük mecaz anlamda kullanılmıştır?

A) Elindeki bardağı masaya yumuşakça bıraktı.

B) Bu olaydan sonra ona karşı olan güvenim tamamen yıkıldı.

C) Köpeğin tüyleri yumuşacıktı.

D) Akşamleyin gökyüzünde binlerce yıldız parlıyordu.

E) Çocuk, koşarken birden yere kapaklandı.

12. “Dalmak” sözcüğü hangisinde mecaz anlamıyla kullanılmıştır?

A) Çocuklar serinlemek için göle daldılar.

B) Gemideki dalgıçlar batığı bulmak için derinlere daldı.

C) Kitabı okurken kendinden geçip hayallere daldı.

D) Kuş, aniden denize dalarak küçük bir balık yakaladı.

E) Bahçedeki havuzun en derin yerine daldı.

13. “Tatlı” sözcüğü hangisinde mecaz anlamdadır?

A) Tatlı bir heyecanla sınav sonucunu bekliyordu.

B) Bu elmalar çok tatlı, bir tane denemelisin.

C) Çayına iki tane tatlı kaşığı şeker attı.

D) Bayramda misafirlere şerbetli tatlı ikram ettiler.

E) Tatlı yiyelim, tatlı konuşalım derler.

14. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “eritmek” sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır?

A) Güneş, dağlardaki karları kısa sürede eritti.

B) Şekeri sıcak çayın içinde iyice eritti.

C) Bu savurganlık, babasından kalan tüm mirası eritti.

D) Demir, çok yüksek sıcaklıklarda anca erir.

E) Buzdolabındaki buzları temizlemek için erimesini bekledi.

15. “Soğuk” sözcüğü hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?

A) Soğuk su içince boğazları şişti.

B) Kışın bu soğuk günlerinde dışarı çıkmak zor.

C) Arkadaşının bu soğuk tavırları onu çok üzdü.

D) Soğuk hava dalgası Balkanlar’dan yurda giriş yaptı.

E) Buzdolabından soğuk bir karpuz çıkarıp kesti.

16. “Kırılmak” sözcüğü hangisinde “üzülmek, gücenmek” anlamında mecazlaşmıştır?

A) Odunları kırmak için eline baltayı aldı.

B) Rüzgârın etkisiyle ağacın dalları kırıldı.

C) Dikkatsizlik yüzünden en sevdiği vazo kırıldı.

D) Söylediği kaba sözler yüzünden arkadaşına çok kırıldı.

E) Spor yaparken ayağını kırmaktan korkuyordu.

17. “Uyanmak” sözcüğü hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?

A) Sabah saatin alarmıyla erkenden uyandı.

B) Gürültüden dolayı tüm apartman uyandı.

C) Sonunda bu işin arkasındaki gerçeği anlayıp uyandı.

D) Bebeğin uyanmaması için parmak uçlarında yürüyor.

E) Güneş doğunca tüm tabiat uyanmaya başlar.

18. “Sert” sözcüğü hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?

A) Sert zeminde yürümek ayaklarını yormuştu.

B) Bu ekmekler çok sert olduğu için yenmiyor.

C) Müdür beyin sert bakışları herkesi susturdu.

D) Cevizlerin kabuğu o kadar sertti ki kıramadık.

E) Sert bir kayaya çarpan tekne hasar aldı.

19. “Kurumak” sözcüğü hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?

A) Çamaşırlar güneşin altında kısa sürede kurudu.

B) Uzun süre yağmur yağmayınca barajlar kurudu.

C) Bu kötü çevre koşulları yüzünden nesli kurudu.

D) Yıkanan tabakları bezle tek tek kurudu.

E) Susuzluktan çiçeklerin hepsi kurumuş.

20. “Parçalamak” sözcüğü hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?

A) Kağıtları küçük parçalara ayırıp çöpe attı.

B) Kasap, kurban etini hızlıca parçaladı.

C) Bu olay zavallı kadının yüreğini parçaladı.

D) Kumaşı makasla ikiye parçaladı.

E) Eski mobilyaları yakmak için parçaladılar.

21. Aşağıdakilerin hangisinde altı çizili sözcük mecaz anlamda kullanılmamıştır?

A) Bu kadar ince düşünceli birine rastlamak zor.

B) Olayları çok dar bir çerçeveden değerlendiriyorsun.

C) Son olaylardan sonra aramızdaki buzlar eridi.

D) Odanın kapısını hafifçe tıklatıp içeri girdi.

E) Bu mesleğin tüm inceliklerini ondan öğrendim.

22. “Temizlemek” sözcüğü hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?

A) Evi akşama kadar dip köşe temizledi.

B) Balıkları pişirmeden önce güzelce temizledi.

C) Bahçedeki kurumuş yaprakları süpürüp temizledi.

D) Kötü niyetli insanlar bu kurumu sonunda temizledi.

E) Lekeli gömleğini deterjanla iyice temizledi.

23. “Açılmak” sözcüğü hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?

A) Sabah erkenden dükkanın kepenklerini açtı.

B) Sonunda kalbini bana açmaya karar verdi.

C) Pencereyi açınca odaya taze hava doldu.

D) Mektubun zarfını heyecanla açtı.

E) Yeni açılan yol trafiği rahatlattı.

24. “Geniş” sözcüğü hangisinde “rahat, vurdumduymaz” anlamında mecazlaşmıştır?

A) Bu geniş evde yaşamak çok rahattı.

/ B) Yolun geniş tarafına park etmelisin.

C) Ne kadar geniş bir insansın, hiç istifini bozmuyorsun.

D) Geniş bir arazi üzerine okul inşa ettiler.

E) Konuyu daha geniş bir perspektifle ele almalıyız.

25. “Aydınlık” sözcüğü hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?

A) Aydınlık bir odada ders çalışmak daha verimlidir.

B) Gelecek nesillere daha aydınlık bir dünya bırakmalıyız.

C) Işığı açınca etraf iyice aydınlık oldu.

D) Güneş doğunca gökyüzü aydınlık bir hal aldı.

E) Lambanın aydınlık ışığı gözlerimi yordu.

26. “Düşmek” sözcüğü hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?

A) Elindeki anahtar mazgalın içine düştü.

B) Yağmur damlaları yavaş yavaş yere düşüyordu.

C) Bu yıl sınavda çok kolay sorular düştü.

D) Yaşlı kadın merdivenlerden kayıp düştü.

E) Ağaçtaki son yaprak da rüzgârla düştü.

27. “Batmak” sözcüğü hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?

A) Gemi kayalıklara çarparak denize battı.

B) Güneş ufuk çizgisinin altında yavaşça battı.

C) Çocuğun eline küçük bir kıymık battı.

D) Yanlış yatırımlar sonucunda koca şirket battı.

E) Çamura batan arabayı kurtarmak için uğraştılar.

28. “Koku” sözcüğü hangisinde “belirti, işaret” anlamında mecazlaşmıştır?

A) Mutfaktan mis gibi yemek kokuları geliyor.

B) Bu işin içinden pek iyi kokular gelmiyor.

C) Parfümün kokusu tüm odayı kapladı.

D) Çiçeklerin kokusu baharın geldiğini müjdeliyor.

E) Burnuna yanık kokusu gelince hemen mutfağa koştu.

29. “Parlamak” sözcüğü hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?

A) Güneş vurdukça denizin yüzeyi parlıyordu.

B) Gökyüzündeki dolunay geceyi parlatıyordu.

C) Ufak bir eleştiride hemen parlamasına şaşırdım.

D) Yeni aldığı saatin kadranı pırıl pırıl parlıyordu.

E) Cilaladığı mobilyalar ayn gibi parlıyordu.

30. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde mecazlı bir söyleyiş yoktur?

A) Kara haber tez duyulur derler.

B) Kalbi o kadar katı ki kimseye acımaz.

C) Bu sınavda döktürdüğünü söylüyor.

D) Çantasını alıp durakta otobüs bekledi.

E) Olayın bu kadar büyüyeceğini tahmin etmemişti.

Cevap Anahtarı (1-30)

1-C, 2-B, 3-D, 4-B, 5-C, 6-C, 7-D, 8-B, 9-C, 10-D, 11-B, 12-C, 13-A, 14-C, 15-C, 16-D, 17-C, 18-C, 19-C, 20-C, 21-D, 22-D, 23-B, 24-C, 25-B, 26-C, 27-D, 28-B, 29-C, 30-D.