Harika! 2026 KPSS Türkçe yolculuğunda anlam bilgisinin son halkası olan Terim Anlam‘a geldik. Bu konuyu hafızana kazımak için “Uzmanlık Alanı” ve “Üniforma” tekniğini kullanacağız.
Terim anlamlı kelimeleri, kendi iş kıyafetlerini (üniformalarını) giymiş uzmanlar gibi düşün. Bir kelime günlük kıyafetlerini çıkarıp; spor, sanat, bilim veya ders üniformasını giyiyorsa o artık bir terimdir.
Gerçek Anlam: Evdeki pijama (herkes kullanır, geneldir).
Terim Anlam: Laboratuvardaki beyaz önlük veya sahadaki forma (sadece o alana özeldir).
Bir sözcüğün; bilim, sanat, spor, siyaset veya meslek dallarıyla ilgili belirli ve özel bir kavramı karşılamasıdır.
Terim anlamı ayırt etmek için kelimenin hangi “mahallede” (alanda) yaşadığına bak:
Günlük Hayat (Gerçek/Mecaz): “Olaylara farklı bir açıdan bakmalısın.” (Bakış açısı, yöntem anlamında; terim değildir.)
Üniformalı Hali (Geometri Terimi): “İkizkenar üçgenin taban açılarını hesapladık.” (Geometri üniformasını giydi; ✅ Terim Anlam).
Sınavda bir kelimenin terim olup olmadığını anlamak için üzerine şu etiketleri yapıştırabiliyor musun bak:
⚽ Spor Etiketi: Taç, korner, ofsayt, smaç, blok.
🎭 Sanat Etiketi: Perde (tiyatro), suflör, nota, palet, portre.
🧪 Bilim/Ders Etiketi: Zamir (Türkçe), meridyen (Coğrafya), hücre (Biyoloji), kök (Matematik).
Kelime kendi başına terim gibi görünse de cümledeki görevi önemlidir. Hafızanda şu “Tuzak-Dedektörü”nü çalıştır:
Cümle A: “Tiyatronun ikinci perdesi çok heyecanlıydı.”
Analiz: Tiyatro alanına özgü bir bölüm. ➔ Terim Anlam ✅
Cümle B: “Annem salonun perdelerini yıkadı.”
Analiz: Ev eşyası, günlük kullanım. ➔ Gerçek Anlam ❌ (Terim değil!)
Konuyu zihnine çivileyecek son karşılaştırma:
| Kelime | Günlük Anlam (Pijama) | Terim Anlam (Üniforma) | Alanı |
| Nota | Ona bu konuda bir nota (uyarı) verildi. | Bu şarkının notaları çok karışık. | Müzik |
| Ağ | Örümcek evin köşesine ağ örmüş. | Teniste top ağa takıldı. | Spor |
| Kök | Ağacın kökleri kurumuş. | Kelimenin kökünü yanlış buldun. | Dil Bilgisi |
Yorum gönder