×

4. Terim Anlam

terim anlam

Harika! 2026 KPSS Türkçe yolculuğunda anlam bilgisinin son halkası olan Terim Anlam‘a geldik. Bu konuyu hafızana kazımak için “Uzmanlık Alanı” ve “Üniforma” tekniğini kullanacağız.


🧠 Hafıza Tekniği: “Üniformalı Kelimeler” Metodu

Terim anlamlı kelimeleri, kendi iş kıyafetlerini (üniformalarını) giymiş uzmanlar gibi düşün. Bir kelime günlük kıyafetlerini çıkarıp; spor, sanat, bilim veya ders üniformasını giyiyorsa o artık bir terimdir.

  • Gerçek Anlam: Evdeki pijama (herkes kullanır, geneldir).

  • Terim Anlam: Laboratuvardaki beyaz önlük veya sahadaki forma (sadece o alana özeldir).

Terim Anlam Nedir?

Bir sözcüğün; bilim, sanat, spor, siyaset veya meslek dallarıyla ilgili belirli ve özel bir kavramı karşılamasıdır.


📸 Görsel Kodlama: “Açı” Kelimesiyle Üç Farklı Dünya

Terim anlamı ayırt etmek için kelimenin hangi “mahallede” (alanda) yaşadığına bak:

  1. Günlük Hayat (Gerçek/Mecaz): “Olaylara farklı bir açıdan bakmalısın.” (Bakış açısı, yöntem anlamında; terim değildir.)

  2. Üniformalı Hali (Geometri Terimi): “İkizkenar üçgenin taban açılarını hesapladık.” (Geometri üniformasını giydi; ✅ Terim Anlam).


⚡ Hafıza Çivisi: “Alanına Göre Etiketle”

Sınavda bir kelimenin terim olup olmadığını anlamak için üzerine şu etiketleri yapıştırabiliyor musun bak:

  • Spor Etiketi: Taç, korner, ofsayt, smaç, blok.

  • 🎭 Sanat Etiketi: Perde (tiyatro), suflör, nota, palet, portre.

  • 🧪 Bilim/Ders Etiketi: Zamir (Türkçe), meridyen (Coğrafya), hücre (Biyoloji), kök (Matematik).


⚠️ KPSS’de “Düşürücü” Not: Cümleye Bak!

Kelime kendi başına terim gibi görünse de cümledeki görevi önemlidir. Hafızanda şu “Tuzak-Dedektörü”nü çalıştır:

Cümle A: “Tiyatronun ikinci perdesi çok heyecanlıydı.”

  • Analiz: Tiyatro alanına özgü bir bölüm. ➔ Terim Anlam

Cümle B: “Annem salonun perdelerini yıkadı.”

  • Analiz: Ev eşyası, günlük kullanım. ➔ Gerçek Anlam ❌ (Terim değil!)


📝 2026 KPSS “Altın Özet” Tablosu

Konuyu zihnine çivileyecek son karşılaştırma:

KelimeGünlük Anlam (Pijama)Terim Anlam (Üniforma)Alanı
NotaOna bu konuda bir nota (uyarı) verildi.Bu şarkının notaları çok karışık.Müzik
Örümcek evin köşesine örmüş.Teniste top ağa takıldı.Spor
KökAğacın kökleri kurumuş.Kelimenin kökünü yanlış buldun.Dil Bilgisi

 

Yorum gönder