3. Mecaz (Değişmece) Anlam

Harika gidiyoruz! 2026 KPSS yolculuğunda şimdi en çok soru getiren ve en çok “eleme” yapan kısma geldik: Mecaz Anlam.

Bu konuyu hafızana kazımak için “Hayalet Kelimeler” tekniğini kullanacağız.

👻 Hafıza Tekniği: “Hayalet Kelimeler” Metodu

Mecaz anlamı anlamak için kelimenin vücudunu (fiziksel halini) kaybettiğini ve bir ruh (duygu/kavram) haline dönüştüğünü hayal et.

• Gerçek Anlam: Dokunabildiğin, görebildiğin katı bir eşyadır.

• Mecaz Anlam: O eşyanın hayaletidir; artık ona dokunamazsın, sadece etkisini hissedersin.

Mecaz Anlam Nedir?

Bir sözcüğün gerçek anlamından (temel ve yan anlamından) tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni ve soyut anlamdır.

📸 Görsel Kodlama: Somut vs. Soyut Çarpışması

Mecaz anlamı ayırt etmek için zihninde bir “Fotoğraf Testi” yap. Eğer kelimenin o cümledeki halinin fotoğrafını çekemiyorsan, o mecazdır.

1. “Sıcak” Kelimesi

• Gerçek: “Sıcak çorbayı içti.” (Dumanı üstünde, termometreyle ölçülür. ✅ Fotoğrafı çekilir.)

• Mecaz: “Bizi çok sıcak karşıladı.” (İlgi, sevgi, samimiyet. ❌ Samimiyetin fotoğrafını çekemezsin, sadece hissedersin.)

2. “Aydınlık” Kelimesi

• Gerçek: “Aydınlık bir odada ders çalışıyor.” (Lamba yanıyor, fotonlar var. ✅ Fotoğrafı çekilir.)

• Mecaz: “Türkiye’nin aydınlık geleceği.” (Gelecek henüz gelmedi, lamba yanmıyor; burada “güzel/umutlu” demek. ❌ Fotoğrafı çekilemez.)

⚡ Hafıza Çivisi: “Kırılma” Noktası

Sınavda hızlanmak için şu 3 “S” kuralını unutma:

1. Soyutlaşma: Fiziksel özellik biter.

2. Sislenme: Kelimenin ilk anlamı artık görünmez olur.

3. Silinen Resim: Zihindeki ilk görüntü (örneğin “keskin” deyince bıçak gelmesi) silinir, yerine bir duygu gelir (“keskin zeka”).

⚠️ KPSS’de Karıştırılan “İnce” Nokta

📝 2026 KPSS Stratejisi

ÖSYM, mecaz anlamı genellikle “deyimler” üzerinden sorar. Unutma, deyimlerin %95’i mecaz anlamlıdır!

Örnek: “Etekleri tutuşmak.” (Gerçekten bir yangın yok, sadece telaşın “hayaleti” var.)