6. Yakın Anlamlı Kelimeler
KPSS Türkçe’nin en sinsi konularından biri olan Yakın Anlamlı Kelimeler, eş anlamlılar gibi birbirinin “ikizi” değil, birbirinin “kuzeni” gibidir. Bu konuyu hafızana kazımak için “Gri Alan” ve “Fotoğraf Karesi” tekniklerini kullanacağız.
İşte 2026 KPSS yolunda bu konuyu zihnine mühürleyecek hafıza teknikleri:
1. “Kuzenler” Tekniği (Mantıksal Kodlama)
Eş anlamlı kelimeler (Siyah-Kara) aynı evde yaşayan ikizlerdir. Yakın anlamlılar ise farklı evlerde yaşayan ama birbirine çok benzeyen kuzenlerdir. Birbirlerinin yerine tam olarak geçemezler, sadece birbirlerini çağrıştırırlar.
Örnek: Basmak – Çiğnemek – Ezmek
Hafıza Çivisi: Bir çimene bastığını hayal et (hafif). Bir sakızı çiğnediğini hayal et (orta). Bir böceği ezdiğini hayal et (sert). Hepsi ayak veya ağız hareketi içerir ama şiddetleri ve sonuçları farklıdır.
2. “Fotoğraf Karesi” Tekniği (Görsel Hafıza)
Zihninde bir fotoğraf karesi canlandır. Kelimeler arasındaki o ince farkı bu karedeki detaylarla hatırla.
Kelimeler: Bakmak ve Seyretmek
Görselleştirme: Pencereden dışarıdaki bir ağaca öylece bakıyorsun (eylem kısa). Ama o ağaçtaki kuşun yuva yapışını 10 dakika boyunca seyrediyorsun (eylem uzun ve dikkatli).
Kodlama: “Bakmak” bir anlık pozdur, “Seyretmek” bir videodur.
3. “Yer Değiştirme” Testi (Sınav Stratejisi)
KPSS sorusunda iki kelimenin yakın anlamlı olup olmadığını anlamak için onları cümle içinde tokuştur. Eğer cümle “biraz” değişiyor ama tamamen bozulmuyorsa onlar yakın anlamlıdır.
Örnek:
Bu borcu ödemek için çok uğraştım.
Bu borcu ödemek için çok didindim.
Hafıza Tekniği: “Uğraşmak” normal bir çabadır, “Didinmek” ise kollarını sıvayıp kan ter içinde kalmaktır. İkisi de emek verir ama “didinmek”te daha çok ter vardır.
4. KPSS’de En Çok Çıkan Yakın Anlamlı Grupları (Hafıza Kartları)
| Kelime Grubu | Aradaki İnce Fark (Hafıza Notu) |
| Küsmek – Darılmak – Gücenmek | Küsmek konuşmamaktır, Gücenmek ise kalbinin kırılmasıdır (belki hala konuşuyorsundur). |
| İstemek – Arzulamak | İstemek akılla olur, Arzulamak tutkuyla ve kalple olur. |
| Doğru – Dürüst | Doğru bilgidir, Dürüst ise o bilgiyi söyleyen insanın karakteridir. |
| Yalan – Yanlış | Yalan bilerek söylenir (kötü niyet), Yanlış bilmeden yapılır (hata). |
5. Akılda Tutmak İçin Altın Kural: “Aralarında Uçurum Yok, Ama Duvar Var”
Yakın anlamlı kelimelerin arasında kilometrelerce mesafe yoktur (Uçurum yok). Ancak her biri kendi sınırları içinde kalmak zorundadır (Duvar var).
Özet Kodlama:
Eş Anlamlı: (Tam eşitlik)
Yakın Anlamlı: (Yaklaşık eşitlik)
Sınav İpucu: Soruda “Aşağıdakilerin hangisinde anlamca birbirine en yakındır?” diyorsa, aslında sana “Hangi iki kelime birbiriyle kuzendir?” diye soruyordur.
Yorum gönder