Türkçe Ocak 5, 2026 0 Yorumlar

7. Karşıt (Zıt) Anlamlı Sözcükler

KPSS Türkçe’nin “denge” konusu olan Zıt (Karşıt) Anlamlı Sözcükler, sadece “alt-üst” demek değildir. Sınavda hata yapmamak için bu konuyu “Tahterevalli” ve “Ayna” teknikleriyle zihnine mühürleyelim.

İşte 2026 KPSS için akılda kalıcı zıt anlam dersi:

1. Tahterevalli Tekniği (Denge Mekanizması)

Zıt anlamlı kelimeleri bir tahterevallinin iki ucunda hayal et. Biri varsa diğeri onun tam karşısındadır ve birbirlerini iterler. Biri ağır basarsa (var olursa), diğeri havada kalır (yok olur).

Örnek: Siyah – Beyaz, Zengin – Fakir, Taze – Bayat.
Hafıza Çivisi: Bir ekmeğin hem taze hem bayat olması imkansızdır. Tahterevallinin iki ucu gibi; ya biri ya diğeri!

2. “Ayna ve Gölge” Tekniği (En Büyük KPSS Tuzağı!)

KPSS’de adayların %80’inin düştüğü bir tuzak vardır: Bir kelimenin negatifi (olumsuzu), onun zıttı değildir.

Kural: Bir kelimenin olumsuzu (me/-ma, -sız/-siz) onun gölgesidir, zıttı değildir. Zıt anlamlısı ise aynada gördüğü başka biridir.
Hafıza Tekniği: Aynaya baktığında kendi yansımanı (olumlu) ve karanlık gölgeni (olumsuz) hayal et. Ama aynanın arkasında tamamen farklı karakterde biri duruyorsa o zıttındır.

DİKKAT!
Gelmek $\neq$ Gelmemek (Bu olumsuzudur, gölgesidir.)
Gelmek $\leftrightarrow$ Gitmek (Bu zıttıdır, karşıt karakterdir.)
Kirli $\leftrightarrow$ Temiz (Zıt) | Kirli $\neq$ Kirsiz (Olumsuz)

3. “Kıyafet Değiştirme” (Bağlam) Tekniği

Bir kelimenin zıttı, giydiği kıyafete (yani girdiği cümleye) göre değişir. Kelimeyi tek başına değil, cümlede ne iş yaptığına bakarak eşleştir.

Kelime	Cümledeki Anlamı (Kıyafeti)	Zıt Anlamlısı
Açık	Kapı açık kalmış.	Kapalı
Açık	Açık renkli gömlek.	Koyu
Açık	Açık hesap (dürüst).	Gizli / Kapalı

Hafıza İpucu: Kelimeyi bir aktör gibi düşün. Bir filmde (cümlede) kapıyı açıyorsa düşmanı “kapalı”dır, başka bir filmde gömlek giyiyorsa düşmanı “koyu”dur.

4. Akılda Tutulması Gereken “Karıştırılan” Zıtlar

Sınavda çıkma ihtimali yüksek, beyni biraz zorlayan o meşhur ikililer:

Cömert $\leftrightarrow$ Cimri (Pintice kodla)
Ödül $\leftrightarrow$ Ceza (Okul yıllarını hatırla)
Savaş $\leftrightarrow$ Barış (Güvercin ve Zeytin dalı görselleştir)
Tümsek $\leftrightarrow$ Çukur (Yoldaki engelleri düşün)

5. KPSS Şifresi: “Her Kelimenin Zıttı Yoktur!”

Hafızana şu notu düş: Her kelimenin eş anlamlısı olabilir ama her kelimenin zıt anlamlısı yoktur. Özellikle somut nesnelerin (Masa, sandalye, ağaç, televizyon) zıt anlamlısı olmaz.