22. Küçümseme – Azımsama

KPSS Türkçe’nin “Cümlede Anlam” testlerinde adayları en çok ters köşe yapan ikiliye geldik: Küçümseme ve Azımsama. Genelde birbirinin yerine kullanılır ama sınavda aralarında incecik, keskin bir çizgi vardır.

Hafıza teknikleriyle bu farkı zihnine bir daha karışmayacak şekilde mühürleyelim.

1. Küçümseme Nedir? (Nitelik/Kişilik)

Küçümseme; bir kişiye, bir düşünceye veya bir duruma değer vermemek, onu alaycı bir dille aşağı görmek, hafife almaktır.

🧠 Hafıza Tekniği: “Kibirli Bakış” Yöntemi

Zihninde burnu havada, karşısındakine tepeden bakan birini hayal et. Bu kişi karşısındakine “Sen kimsin ki?” veya “Bunu sen mi yapacaksın?” diyor.

• Kural: Eğer işin içinde alay, hor görme ve nitelik (karakter/yetenek) varsa o Küçümsemedir.

Kodlama: “Küçüm-seme” -> “K” harfi ile başlar, **”K”**işiliği hedef alır. (Manevi bir bakış).

2. Azımsama Nedir? (Nicelik/Miktar)

Azımsama; bir şeyin miktarını, sayısını veya ölçüsünü yetersiz bulmaktır. “Bu kadarcık mı?” demektir.

🧠 Hafıza Tekniği: “Boş Tabak” Yöntemi

Çok açsın ve önüne bir tabak yemek geliyor ama içinde sadece iki tane makarna var. Tabağa bakıp “Bu kadarcık yemekle kim doyar?” diyorsun.

• Kural: Eğer işin içinde sayı, miktar, ölçü ve para varsa o Azımsamadır.

Kodlama: “Az-ımsama” -> Kelimenin kökü **”AZ”**dır. Bir şeyin miktarını “Az” bulmaktır. (Maddi bir bakış).

3. Örneklerle Zihin Kodlama

Aşağıdaki örnekleri “Kişilik mi, Miktar mı?” testiyle incele:

• Örnek 1: “Bu kafayla mı sınavı kazanacaksın?”

  • Analiz: Zekasını ve yeteneğini hor görüyor. (Küçümseme)

• Örnek 2: “Verdiğin bu parayla ekmek bile alınmaz.”

  • Analiz: Paranın miktarını yetersiz buluyor. (Azımsama)

• Örnek 3: “Senin yazdığın yazıdan ne hayır gelir ki!”

  • Analiz: Eserin niteliğini, yazarın yeteneğini alaya alıyor. (Küçümseme)

• Örnek 4: “Topu topu üç kişi mi yardıma geldi?”

  • Analiz: Gelen kişi sayısını az buluyor. (Azımsama)

4. Büyük Ayrım Tablosu

💡 Hafıza Çivisi (Akrostiş)

Karıştırmamak için şu kısa kodu kullan:

• Küçümseme = Kalite (Nitelik)

• Azımsama = Adet (Sayı/Miktar)

⚠️ KPSS 2026 Altın Notu

Sınavda “Hangisinde azımsama vardır?” dediğinde seçeneklerde mutlaka “alaycı bir küçümseme” cümlesi de olur. Hemen sayılara ve miktar bildiren ifadelere (birazcık, bu kadar, şu kadar) odaklanırsan tuzağa düşmezsin.